In 2025 groeide de wereldwijde opwekking van duurzame energie sneller dan ooit tevoren. Zonne-energie bereikte een ongekend hoogtepunt, windenergie brak zijn eigen record en voor het eerst droeg een hernieuwbare energiebron meer bij aan de groei van de mondiale energievraag dan welke andere bron dan ook. De conclusie van het Internationaal Energieagentschap (IEA) is dan ook onomwonden: de wereld is het tijdperk van elektriciteit binnengetreden.
De meest opzienbarende conclusie komt van het IEA, dat jaarlijks de stand van de mondiale energiemarkt opmaakt. De absolute toename van zonne-energieopwekking in 2025 is de grootste die ooit voor een enkele energiebron is waargenomen, afgezien van jaren waarin sprake was van herstel na economische schokken zoals de coronacrisis. Met andere woorden: onder normale marktomstandigheden was de groei van zonne-energie in 2025 volledig ongekend.
Cijfers zon
In concrete cijfers: zonne-energie voorzag in meer dan een kwart van de extra mondiale energievraag. Zonne-energie genereerde in 2025 meer dan 2.700 terawattuur, meer dan het dubbele van drie jaar eerder, en is nu goed voor meer dan 8 procent van de wereldwijde elektriciteitsproductie. Dertig landen installeerden vorig jaar elk minimaal een gigawatt aan zonnecapaciteit.
De mondiale capaciteitstoevoegingen van hernieuwbare energie als geheel stegen tot een record van 800 gigawatt, waarvan zonne-energie driekwart voor zijn rekening nam. China speelde daarin de hoofdrol: het land alleen al installeerde bijna 370 gigawatt aan zonnepanelen, 13 procent meer dan in 2024. De Europese Unie voegde bijna 85 gigawatt aan nieuwe hernieuwbare capaciteit toe, een record dat circa 10 procent hoger ligt dan in 2024. Spanje zette daarbinnen een bijzonder sterk jaar neer met een groei van 50 procent in zonne-installaties ten opzichte van het jaar ervoor.
Batterijen als sleutelrol
De zonneboom gaat gepaard met een spectaculaire groei van energieopslag. Batterijen waren de snelst groeiende energietechnologie: de capaciteitstoevoegingen stegen met 40 procent tot 110 gigawatt, meer dan de hoogste jaarlijkse toevoeging van aardgascapaciteit ooit. De totale geïnstalleerde batterijcapaciteit is inmiddels meer dan tien keer zo groot als vijf jaar geleden. Goedkope zonne-energie gecombineerd met batterijopslag vermindert de afhankelijkheid van fossiele back-upcentrales. Een combinatie die de energietransitie structureel versterkt.
Wind breekt eigen record met 40 procent groei
Ook de windindustrie kende een uitzonderlijk jaar. Wereldwijd werd een record van 165 gigawatt aan nieuwe windcapaciteit geïnstalleerd, een stijging van 40 procent ten opzichte van 2024, blijkt uit het jaarlijkse Global Wind Report van de Global Wind Energy Council (GWEC). De cumulatieve mondiale windcapaciteit bereikte daarmee bijna 1,3 terawatt.
China was ook hier de dominante speler, met 120,5 gigawatt aan nieuwe installaties. Azië als geheel, geleid door China en India, was goed voor 80 procent van de wereldwijde toevoegingen. Europa installeerde 19,1 gigawatt, de op een na hoogste jaarlijkse hoeveelheid ooit, waarmee de cumulatieve capaciteit de grens van 300 gigawatt passeerde. Opvallend detail: de Verenigde Staten installeerden ondanks de anti-windretoriek van de huidige regering bijna 7 gigawatt aan nieuwe windcapaciteit op land.
Het gat naar de klimaatdoelen
Ondanks de recordcijfers klinkt er ook een waarschuwing. Om de internationale doelstelling van een verdrievoudiging van de hernieuwbare capaciteit tegen 2030 te halen, is volgens het Internationaal Agentschap voor Hernieuwbare Energie jaarlijks 320 gigawatt aan nieuwe windcapaciteit nodig. Ruwweg het dubbele van wat er nu wordt geïnstalleerd. Onder huidig beleid verwacht de GWEC gemiddeld slechts 194 gigawatt per jaar. Het gat tussen ambitie en realiteit blijft groot.
Fossiel nog altijd dominant
Ondanks de recordgroei van duurzame energie is het beeld niet onverdeeld positief. Kolen bleven de grootste afzonderlijke stroombron ter wereld, goed voor 34 procent van de mondiale elektriciteitsopwekking. De wereldwijde energiegerelateerde CO₂-uitstoot steeg opnieuw tot een nieuw record van bijna 38,4 miljard ton, al was de stijging met 0,4 procent wel de kleinste in jaren en het derde opeenvolgende jaar van vertragende emissiegroei.
De energietransitie verloopt bovendien ongelijkmatig. In de Europese Unie daalde de elektriciteitsproductie uit kolen voor het eerst tot onder de 10 procent, en bereikte het gezamenlijke aandeel van zon en wind 30 procent: meer dan fossiele brandstoffen. In de Verenigde Staten steeg het kolenverbruik juist, doordat hogere gasprijzen energiebedrijven ertoe aanzetten over te schakelen op kolen.
Een mogelijke versnelling in 2026
De sluiting van de Straat van Hormuz als gevolg van het conflict in het Midden-Oosten gooit mogelijk roet in het eten voor de mondiale fossiele brandstofvoorziening in 2026. Maar daar waar de beschikbaarheid van fossiele brandstoffen afneemt en de prijzen stijgen, neemt de interesse in geëlektrificeerde alternatieven toe, wat de verschuiving weg van fossiele brandstoffen juist kan versnellen.
Het IEA berekende ook de cumulatieve impact van schone technologieën. De inzet van zonnepanelen, windmolens, elektrische auto’s en warmtepompen sinds 2019 voorkomt inmiddels jaarlijks 3 miljard ton CO₂, ongeveer 8 procent van de mondiale uitstoot. Elektrische auto’s droegen daar ook aan bij: de wereldwijde verkoop overschreed de grens van 20 miljoen voertuigen in 2025, waarbij één op de vier nieuwe auto’s elektrisch was. In China was dat al meer dan de helft.
De richting is helder. Zonne- en windenergie groeien sneller dan ooit, batterijopslag schaalt razendsnel op en fossiele brandstoffen staan in steeds meer landen onder druk. Of 2025 het begin is van een definitieve omslag, zal de komende jaren blijken — maar de fundering wordt zichtbaar gelegd.
Bronnen
- IEA – Global Energy Review 2026
https://www.iea.org/reports/global-energy-review-2026 - Ars Technica – Global growth in solar “the largest ever observed for any source”
https://arstechnica.com/science/2026/04/global-growth-in-solar-the-largest-ever-observed-for-any-source/ - Reuters – Record 165 GW of wind power capacity added in 2025, led by China
https://www.reuters.com/business/energy/record-165-gw-wind-power-capacity-added-2025-led-by-china-report-says-2026-04-20/ - GWEC – 2026 Global Wind Report
https://www.gwec.net/news/global-wind-installations-rise-record-40-as-industry-charts-way-out-of-energy-crisis
